NEDEN KÜRTLERLE BARIŞ SÜRECİ VE ŞİMDİ?
Ahmet Faruk Keçeli
Ortadoğu’da Kürtler çeşitli ülkelerde bölünmüş olarak yaşamaktadır ve en fazla nüfusu Türkiye topraklarında bulunmaktadır. En önemlisi Kürt sorununun olduğu bu topraklar dışında dünyada bu kadar nüfusun yaşadığı başka ülkeler yoktur. Bu yüzden dünyanın bütün süper güçlerinin dikkati bu topraklara çevrilmiştir. Unutulmamalıdır ki, Ortadoğu bir enerji üretim merkezidir ve bulunan petrol rezervleri ekonomik olarak bütün devletleri etkilemektedir.
Bu yazı Devlet Bahçeli’nin son günlerde açığa vurduğu yeni Barış Süreci ile ilgilidir. Bu Barış Süreci’nin ABD ve İsrail’in Ortadoğu’da yeni şekillendirmekte olduğu politikalara uyumlu olarak başlatıldığını öne süreceğim.
İran’la İsrail arasında uzun zamandır bir vekalet savaşı sürmekte idi. Ayrıca İsrail ve Filistin arasında kangrenleşmiş bir savaşta sürekli idi. Geçmiş birkaç yıl öncesinde Filistin sorunu göz ardı edilerek bazı Arap ülkeleri İsrail ile aralarını düzeltmek istediler. Ancak buna son İsrail ve Hamas arasındaki Gazze’de patlak veren mücadele engel oldu. 7 Ekim 2023’te başlayan karşılıklı saldırılar sonrası Arapların İsrail ile görüşmeleri kesildi.
Bundan daha önce İran, İsrail’i Husiler, Irak’lı Şii’ler (Bağdat yönetimi eliyle), Hamas ve özellikle Suriye ve Lübnan’da bulunan Hizbullah aracılığıyla Hilal şeklinde çevrelemişti. Son 7 Ekim saldırıları sonrası gelişen olaylar sonucu İsrail bu Hilal’i dağıtma yoluna gittı. Ve bugüne kadar başta İran olmak üzere Ortadoğu’da kendine saldırı gerçekleştiren güçleri geriletti.
Amerika ve İsrail bunla kalmayarak, İsrail’in gelecekteki güvenliğini sağlamak için Ortadoğu’da yeni bir düzenlemeye de gitti. Bundaki en önemli aktörler Kürtler ile Türkiye’nin barışarak İran’a karşı yeni bir cephe kurmasıdır. Bu yeni cepheyi en arı sözlerle Ruşen Çakır’ın medyascope youtube kanalında Kuzey Irak Kürdistan Bölge Yönetimi’ndeki Erbil’de bulunan üniversiteden Öğretim Üyesi Arzu Yılmaz dile getirdi. Onun verdiği bilgilere göre Kandil, İmralı ve Ankara arasındaki görüşmeler sonuçlanmış, bir karara bağlanmış ve çözüm için harekete geçilmiştir.
İsrail, gelecek güvenliğini sağlamak için, önce Ortadoğu’da saha temizliğine başladı. Gazze’de büyük soykırımla Hamas’ı tamamen esir aldı. Sonra Hamas ve Hizbullah liderlerine suikastlar düzenleyerek elini güçlendirdi. Suriye’deki İran Büyükelçiliği’ni yerle bir etti. İran’la İsrail arasındaki karşılıklı saldırılar sonucu, İran’ı kendine karşılık veremeyeceği duruma getirdi.
İsrail’in Lübnan ve Suriye’deki stratejisi yeni tampon bölgeler oluşturmaktır. Suriye’deki yeni tampon bölge, Koalisyon Güçlerinin ve Kürtlerin elindeki Suriye’deki topraklara kadar uzanacaktır. Bu sayede Kürtler, İsrail üzerinden denize kavuşmuş olacaklardır. Bilindiği üzere Amerika’nın desteklediği ve Kürtlerin istediği Suriye’nin kuzeyinden Akdeniz’e ulaşma amaçları Türkiye tarafından engellenmiştir. İsrail üzerinden bu istekleri gerçekleşmiş olacaktır. İlerde petrol sevkiyatında ve silah transferinde bu koridor önemli olacaktır. Ayrıca bu koridor sayesinde İsrail, doğrudan Kürtler üzerinden karadan İran’a ulaşma imkanı bulacaktır.
Bölgedeki bir diğer önemli gelişme, ABD’nin Kürtlere son günlere önemli miktarda silah yardımı yaptığıdır. Bu gelişme Türkiye’nin dikkatinden kaçmamış, ABD’nin Ortadoğu’daki politikalarını anlamak için not edilmiştir.
Türkiye, Ortadoğu’da bu gelişmeler üzerine oyundan geri kalmamak için Kürtlerle Barış Süreci’ni başlatmak zorunda kalmıştır. Sanılır ki, İran’a karşı oluşturulacak bu yeni işbirliği ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in Türkiye ziyaretleri sırasında pişirilmiştir. Bu yüzden yukarda bahsettiğim Arzu Yılmaz’ın iddiaları anlamlıdır.
Güçlü devletler bir ülkenin gücünü dağıtmak için yeni oyun alanları oluşturma yoluna giderler. İran’ın İsrail ile oyun alanını dağıtmak için yeni Türk ve Kürt barışı sağlanması yoluyla, İran’ın gücü dağıtılmak istenmektedir.
Ayrıca bu yeni işbirliği yeni Anayasa tartışmaları üzerine gelmiştir. Cumhurbaşkanı’nın iktidarda kalma süresini uzatmak istediği bilinmektedir. Bu yüzden Ortadoğu’da oluşan yeni politika sürecini içerde kendi lehine çevirmek istemektedir.
Türkiye’de Barış Süreci’nden yana olan demokrasi güçleri mecburen sessizlerdir. Yıllarca süren düşük yoğunluklu savaşın bitirilmesini istemektedirler. Dolayısıyla sürece itirazlar sağ partilerden gelmektedir. Ancak Türkiye solu, Recep Tayyip Erdoğan yönetiminin de gitmesini istemektedir. Bu süreçle beraber demokrasi güçleri bölünerek Erdoğan yönetiminin uzatılması mı sağlanacak, göreceğiz. Bir diğer konu; bu yeni ABD ve İsrail politikası Türkiye kamuoyunca nasıl benimsenecek veya benimsetilecek, bunu da göreceğiz.
Türkiye’yi siyasi anlamda hareketli günler beklemektedir.
